Γράφει ο Β.Παπακωνσταντίνου, Δικηγόρος MP Legal
Καθώς από τη μια μεριά καθένας μας διαθέτει ίσως και περισσότερα από ένα προφίλ σε ιστοτόπους κοινωνικής ή επαγγελματικής δικτύωσης (facebook, linkedin και τα σχετικά) και, από την άλλη, δραστηριότητές μας (πχ. συμμετοχή σε συνέδρια, αθλητικές διοργανώσεις κ.ο.κ.), θέλοντας και μη, δημοσιεύονται στο internet και επομένως καταλογοποιούνται από πχ. την Google, τίθεται το ερώτημα κατά πόσον τρίτοι μπορούν να χρησιμοποιούν ελεύθερα όλες αυτές τις πληροφορίες για εμάς. Για παράδειγμα, μπορεί εργοδότης που κάνει συνεντεύξεις να μπει στο προφίλ υποψηφίων υπαλλήλων του ώστε ν’ αντλήσει πληροφορίες για τον χαρακτήρα τους; Ή απλά και μόνο να τους «κάνει Google» για να μάθει για τις μέχρι σήμερα δραστηριότητές τους; Ή, μπορεί δικηγόρος σε αντιδικία διαζυγίου να μπει στο προφίλ ενός από τους συζύγους για να αναζητήσει πληροφορίες «χρήσιμες» ενώπιον δικαστηρίου;
Ευθύς αμέσως διευκρινίζεται ότι σαφής νομική απάντηση δεν υπάρχει. Δεν θα μπορούσε εύκολα να υπάρξει, άλλωστε. Εφαρμογές όπως το facebook ή το lindkedin ανεβαίνουν και κατεβαίνουν συνεχώς. Καθεμιά τους έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά και είναι δύσκολη η ομαδοποίηση μεταξύ τους. Η λύση επομένως γι αυτές θα μπορούσε να είναι άτυπη. Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή Δεοντολογίας του Δικηγορικού Συλλόγου Νέας Υόρκης αποφάσισε ότι ένας δικηγόρος δεν πρέπει να προσπαθήσει να αποκτήσει πρόσβαση σε ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης με σκοπό άλλον από εκείνον της χρήσης του σύμφωνα με τον σκοπό του, ανεξαρτήτως αν κάτι τέτοιο το επιχειρεί ο ίδιος ο δικηγόρος ή τρίτος για λογαριασμό του. Η Επιτροπή δεν αποκλείει οποιαδήποτε χρήση τέτοιων ιστοτόπων από δικηγόρους. Συγκεκριμένα, ενθαρρύνει την «ευθεία» προσέγγιση: ένας δικηγόρος μπορεί να χρησιμοποιήσει το πραγματικό του όνομα και προφίλ για να στείλει «friend request» ώστε να αποκτήσει πληροφορίες από προφίλ κοινωνικής δικτύωσης. Δηλαδή, παρότι πρέπει να υπάρχουν όρια σε τέτοιες συμπεριφορές, η Επιτροπή έκρινε ότι τα όρια αυτά δεν υπερβαίνει η χρήση αποκλειστικά αληθινών στοιχείων για την απόκτηση πρόσβασης σε συγκεκριμένο Διαδικτυακό Τόπο.
Από την άλλη μεριά, ευκολότερα ίσως είναι τα πράγματα ως προς την αναζήτηση στο «ελεύθερο» ιντερνετ. Μηχανές αναζήτησης όπως η Google υπήρχαν και θα υπάρχουν πάντα. Εκεί ίσως θα ήταν ευκολότερο να εισαχθούν κανόνες για το πότε είναι νόμιμη μια γενική αναζήτηση για προσωπικά δεδομένα συγκεκριμένου ατόμου.
Για την περίπτωση αυτή στη Γερμανία συζητείται σχέδιο νόμου, σύμφωνα με το οποίο οι εργοδότες επιτρέπεται να αναζητούν στοιχεία υποψηφίων υπαλλήλων τους στο «ελεύθερο» ιντερνετ αλλά όχι και στις προσωπικές τους ιστοσελίδες (πχ. facebook, πιθανότατα όμως και blogs). Δηλαδή, το σχέδιο νόμου διακρίνει μεταξύ «επαγγελματικών» και «προσωπικών» εφαρμογών στο ιντερνετ, και επιτρέπει αντίστοιχες χρήσεις σε κάθε μια από αυτές.
Τα παραπάνω αποτελούν σχέδια, σκέψεις και άτυπες συμβουλές. Νόμος σχετικά δεν υπάρχει, ούτε είναι εύκολο να υπάρξει εξαιτίας των, ιντερνετικών, συνθηκών. Όμως, είναι καλό και οι Έλληνες χρήστες του ιντερνετ να είναι εξοικειωμένοι με τη συζήτηση αυτή, επειδή η διαρκώς αυξανόμενη ενασχόληση καθενός μας με το Διαδίκτυο περιλαμβάνει και κινδύνους που πολλές φορές αγνοούμε – ή επιμένουμε να μην θέλουμε να αναλογιστούμε.
