Η παγκόσμια αγορά για υποδομές κυρίαρχου νέφους (sovereign cloud IaaS) αναμένεται να γνωρίσει εκρηκτική άνοδο, φτάνοντας τα 73,6 δισ. ευρώ (80 δισ. δολάρια) το 2026, σημειώνοντας αύξηση 35,6% σε σύγκριση με το 2025. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Gartner, η γεωπολιτική αστάθεια και η ανάγκη για ψηφιακή ανεξαρτησία οδηγούν τα κράτη σε στροφή προς εγχώριες υπηρεσίες. Ειδικότερα, η Ευρώπη προβλέπεται να υπερτριπλασιάσει τις δαπάνες της από το 2025 έως το 2027, ξεπερνώντας τελικά τη Βόρεια Αμερική σε επενδύσεις στον συγκεκριμένο τομέα, καθώς οι κυβερνήσεις και οι ρυθμιζόμενοι κλάδοι επιδιώκουν να θωρακίσουν τα δεδομένα τους από εξωτερικές παρεμβάσεις.
Η Ευρώπη ξεπερνά τη Βόρεια Αμερική στις επενδύσεις
Οι ρυθμοί ανάπτυξης παρουσιάζουν έντονες γεωγραφικές διαφοροποιήσεις, με την περιοχή της Μέσης Ανατολής και Αφρικής να ηγείται με ανάπτυξη 89% το 2026. Ακολουθούν η ώριμη αγορά της Ασίας/Ειρηνικού με 87% και η Ευρώπη με 83%, ενώ οι ΗΠΑ και η Κίνα κινούνται σε χαμηλότερους ρυθμούς, κοντά στο 20%. Παρά τη χαμηλότερη ποσοστιαία αύξηση, η Κίνα θα παραμείνει στην κορυφή των δαπανών, φτάνοντας τα 43,5 δισ. ευρώ (47,3 δισ. δολάρια) το 2026. Η Ευρώπη, ξεκινώντας από τα 6,3 δισ. ευρώ (6,9 δισ. δολάρια) το 2025, αναμένεται να κάνει την ανατροπή το 2027, φτάνοντας τα 21,2 δισ. ευρώ (23,1 δισ. δολάρια) και ξεπερνώντας τη Βόρεια Αμερική.
Σύμφωνα με τον Rene Buest, Ανώτερο Διευθυντή Ανάλυσης στην Gartner, οι γεωπολιτικές εντάσεις ωθούν τους οργανισμούς εκτός ΗΠΑ και Κίνας να επενδύσουν στην ψηφιακή κυριαρχία. Ο στόχος δεν είναι μόνο η ασφάλεια, αλλά και η διατήρηση της παραγωγής πλούτου εντός των συνόρων για την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας. Η εταιρεία εκτιμά ότι λόγω της τάσης του «geopatriation», θα υπάρξει μετατόπιση του 20% των φορτίων εργασίας από τους παγκόσμιους σε τοπικούς παρόχους cloud. Επιπλέον, το 80% των δαπανών για κυρίαρχο cloud θα προέλθει από νέες ψηφιακές λύσεις ή από τη μεταφορά παλαιών συστημάτων (legacy) που εκκρεμούσαν.
Οι γεωπολιτικοί φόβοι και ο νόμος CLOUD
Οι ευρωπαϊκές ανησυχίες πηγάζουν κυρίως από τον αμερικανικό νόμο CLOUD Act του 2018, ο οποίος επιτρέπει στις αμερικανικές αρχές να απαιτούν δεδομένα από τεχνολογικές εταιρείες των ΗΠΑ, ανεξαρτήτως του πού αποθηκεύονται αυτά παγκοσμίως. Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην εξουσία και οι εμπορικές εντάσεις μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ έχουν εντείνει αυτούς τους φόβους. Οι πελάτες ανησυχούν ότι ο απρόβλεπτος Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να διατάξει τους τεχνολογικούς κολοσσούς (hyperscalers) να διακόψουν την παροχή υπηρεσιών σε συγκεκριμένους πελάτες ή χώρες, δημιουργώντας ένα κλίμα αβεβαιότητας για τη στρατηγική των ψηφιακών υποδομών.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που ενίσχυσε τις ανησυχίες αφορά τον Καρίμ Χαν, γενικό εισαγγελέα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ICC). Ο Χαν βρέθηκε στο στόχαστρο κυρώσεων από τις ΗΠΑ λόγω των προσπαθειών του να ασκήσει διώξεις κατά Ισραηλινών αξιωματούχων, συμπεριλαμβανομένου του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Αργότερα, η πρόσβασή του σε υπηρεσίες της Microsoft διεκόπη προσωρινά. Αν και η Microsoft δήλωσε ότι δεν έκοψε τις υπηρεσίες στο ICC συνολικά, το γεγονός συνδέθηκε με τις κυρώσεις. Το δικαστήριο αποφάσισε τελικά να υιοθετήσει το OpenDesk, μια σουίτα ανοιχτού κώδικα που παρέχεται από το γερμανικό κέντρο ψηφιακής κυριαρχίας (ZenDiS).
Η αβεβαιότητα οδηγεί σε αλλαγή στρατηγικής
Όπως επισημαίνει ο Rene Buest, η γεωπολιτική κατάσταση δημιουργεί αβεβαιότητα που δυσκολεύει τον προγραμματισμό των οργανισμών. Τα στελέχη διοίκησης (C-level) αναρωτιούνται πλέον αν μπορούν να βασίζονται σε ψηφιακές υποδομές από παρόχους με έδρα τις ΗΠΑ. Η ανάγκη για διαχείριση αυτής της αβεβαιότητας οδηγεί σε αποφάσεις που ευνοούν την στρατηγική κυριαρχία, ενισχύοντας τους τοπικούς και περιφερειακούς παρόχους cloud. Σύμφωνα με τον αναλυτή, ο μόνος τρόπος για να γίνουν ανταγωνιστικοί οι τοπικοί πάροχοι είναι να κατευθυνθούν οι δαπάνες προς αυτούς, παρά την πολυπλοκότητα που δημιουργεί η απομάκρυνση από τις ολοκληρωμένες υπηρεσίες των αμερικανικών εταιρειών.
Οι μεγάλοι αμερικανικοί πάροχοι έχουν προχωρήσει σε κινήσεις για να κατευνάσουν τις ανησυχίες. Η Microsoft προωθεί το «EU Data Boundary», υποσχόμενη επεξεργασία δεδομένων εντός Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων των αλληλεπιδράσεων του Microsoft 365 Copilot σε 15 χώρες. Η Amazon Web Services (AWS) εγκαινίασε το «European Sovereign Cloud», με υποδομές φυσικά και λογικά διαχωρισμένες από τις υπόλοιπες περιοχές της. Παρόμοια βήματα έχουν κάνει η Google και η Oracle. Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι χρήστες παραμένουν δύσπιστοι. Ο Buest τονίζει ότι, παρά τις δομές διακυβέρνησης, οντότητες όπως η AWS European Sovereign Cloud GmbH παραμένουν 100% θυγατρικές των αμερικανικών μητρικών εταιρειών, διατηρώντας έτσι τις εξαρτήσεις και τον έλεγχο.
