Το 61% των CIOs και IT leaders στη Δυτική Ευρώπη δήλωσαν ότι οι γεωπολιτικοί παράγοντες θα αυξήσουν την εξάρτησή τους από τοπικούς ή περιφερειακούς παρόχους cloud, σύμφωνα με έρευνα της Gartner. Η έρευνα, η οποία διεξήχθη online από τον Μάιο έως τον Ιούλιο του 2025 μεταξύ 241 CIOs και IT leaders, διαπίστωσε επίσης ότι, για τους ίδιους γεωπολιτικούς λόγους, περισσότεροι από τους μισούς (53%) σχεδιάζουν να περιορίσουν τη μελλοντική χρήση παγκόσμιων παρόχων cloud, ενώ το 44% ανέφερε ότι ήδη περιορίζει τη χρήση τους.
Εν μέσω συνεχιζόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, οι οργανισμοί στη Δυτική Ευρώπη εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία για την ψηφιακή τους κυριαρχία (digital sovereignty), δηλαδή την εξάρτησή τους από ξένους παρόχους για τη φιλοξενία των δεδομένων, των λειτουργιών και της τεχνολογίας τους. Οι ανησυχίες πηγάζουν από τον φόβο ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα μπορούσε να μπλοκάρει την πρόσβαση σε υπηρεσίες cloud, καθώς και από την αβεβαιότητα στις εμπορικές διαπραγματεύσεις που θα μπορούσε να οδηγήσει σε δασμούς. Συγκεκριμένα περιστατικά, όπως η διακοπή παροχής υπηρεσιών της Adobe σε πελάτες στη Βενεζουέλα λόγω αμερικανικών κυρώσεων, έχουν ενισχύσει αυτούς τους φόβους.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε, σύμφωνα με αναφορές, όταν ο επικεφαλής εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ICC), Karim Khan, φέρεται να έχασε την πρόσβαση στις υπηρεσίες της Microsoft νωρίτερα φέτος, μήνες αφότου ο τότε Πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, επέβαλε κυρώσεις στον οργανισμό, αν και η Microsoft έκτοτε διέψευσε ότι ανέστειλε τις υπηρεσίες για το ICC. Ο Rene Buest, senior director analyst της Gartner, σχολίασε: «Η ψηφιακή κυριαρχία έχει να κάνει πολύ με τον έλεγχο – ποιος έχει τον έλεγχο της τεχνολογίας ή του cloud στο οποίο βρίσκομαι. Και αν δεν είμαι σε θέση να το ελέγξω, υπάρχει η πιθανότητα να μην είμαι πλέον λειτουργικός κάποια στιγμή».
Ως απάντηση, ορισμένοι οργανισμοί εξετάζουν το «geopatriation», τη μετακίνηση δηλαδή των φόρτων εργασίας από παγκόσμιους vendors σε τοπικές εναλλακτικές λύσεις. Ωστόσο, ο Buest προειδοποίησε: «ενώ το geopatriation μπορεί να επιτρέψει στις τοπικές επιλογές cloud να καλύψουν γεωπολιτικές ανάγκες, η πλήρης ανεξαρτησία από τους παγκόσμιους τεχνολογικούς προμηθευτές θα απαιτήσει αρκετά χρόνια συνεχούς προσπάθειας και επενδύσεων από τους τοπικούς παρόχους».
Για άλλους, μια βιώσιμη εναλλακτική είναι οι τεχνολογίες ανοικτού κώδικα, με το 55% των CIOs να δηλώνει ότι θα αποτελέσουν σημαντικό παράγοντα στις μελλοντικές στρατηγικές τους. Αν και ο ανοικτός κώδικας ευνοεί την προσαρμογή και την ευελιξία, παρουσιάζει προκλήσεις, καθώς πολλά έργα είναι πολύπλοκα. Ήδη, οργανισμοί του δημόσιου τομέα στην Ευρώπη κάνουν τη στροφή, όπως το γερμανικό κρατίδιο Schleswig-Holstein που υιοθετεί τα LibreOffice, Nextcloud και Open-X-Change, η πόλη της Λυών στη Γαλλία, και οι Αυστριακές Ένοπλες Δυνάμεις που θα αναπτύξουν το LibreOffice σε 16.000 σταθμούς εργασίας.
Παρά το αυξημένο ενδιαφέρον για την ψηφιακή κυριαρχία, οι μεγάλοι πάροχοι (hyperscalers) όπως η Amazon, η Google και η Microsoft, δεν αναμένεται να απειληθούν άμεσα. Σύμφωνα με έκθεση του Synergy Research Group, οι αμερικανικοί τεχνολογικοί γίγαντες αντιπροσωπεύουν το 70% της αγοράς IaaS, PaaS και hosted private cloud στην Ευρώπη. Ο Buest εκτίμησε ότι, αν και ορισμένες δαπάνες θα μετατοπιστούν σε ευρωπαίους παρόχους, δεν αναμένεται μαζική έξοδος. «Δεν θα δούμε μια μεγάλη αλλαγή ή ότι οι hyperscalers χάνουν ένα τεράστιο μερίδιο αγοράς», σχολίασε. «Είναι ακόμα μια σταγόνα στον ωκεανό».
Η Gartner προβλέπει ότι έως το 2030, περισσότερο από το 75% όλων των επιχειρήσεων εκτός των ΗΠΑ θα διαθέτει στρατηγική ψηφιακής κυριαρχίας. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η άποψη του Buest ότι «οι οργανισμοί που άργησαν να υιοθετήσουν τεχνολογίες cloud βρίσκονται τώρα σε ευνοϊκή θέση να σχεδιάσουν για μεγαλύτερη ψηφιακή κυριαρχία. Δεδομένου ότι διαθέτουν κυρίως παλαιά συστήματα, μπορούν να επιλέξουν προσεκτικά ποιες λύσεις ταιριάζουν καλύτερα». Η συμβουλή του προς τους CIOs είναι να εφαρμόσουν «την παλιά καλή διαχείριση κινδύνων», αξιολογώντας το τρέχον επίπεδο ελέγχου και επιλέγοντας ποια workloads είναι κατάλληλα για ένα κυρίαρχο cloud και πότε να βασίζονται στους hyperscalers.
Τελικά, οι CIOs και οι ηγέτες του ΙΤ καλούνται να αναλάβουν την ευθύνη για το ψηφιακό πεπρωμένο του οργανισμού τους. Όπως τόνισε ο Buest, «πρέπει να δημιουργήσουν και να προστατεύσουν την ψηφιακή κυριαρχία του δικού τους οργανισμού. Κανείς άλλος δεν θα προστατεύσει την ψηφιακή κυριαρχία του οργανισμού τους – ούτε ο πάροχος cloud ούτε ο πάροχος υπηρεσιών τους».
