Ήταν ένα καθημερινό πρωινό του Σεπτεμβρίου σε ένα εργοστάσιο γαλακτοκομικών προϊόντων στη βιομηχανική ζώνη της Λάρισας. Η γραμμή παραγωγής έτρεχε κανονικά όταν ένας αισθητήρας ανίχνευσε μια ανεπαίσθητη υπερθέρμανση σε μια μονάδα της γραμμής. Καθώς το εργοστάσιο ήταν εξοπλισμένο με agentic AI στο άκρο (edge) χρησιμοποιώντας δίκτυο 5G Standalone (SA), ο ψηφιακός «πράκτορας» Τεχνητής Νοημοσύνης εντόπισε άμεσα την αιτία του προβλήματος διατρέχοντας σε πραγματικό χρόνο τα ιστορικά δεδομένα λειτουργίας τόσο της συγκεκριμένης μονάδας, όσο και της γραμμής παραγωγής. Κατόπιν έλαβε αποφάσεις και προέβη στις απαραίτητες ενέργειες αποκατάστασης μέσα σε δευτερόλεπτα χωρίς τελικά να επηρεαστεί η παραγωγή.
Σε παλαιότερες εποχές, ακόμη και αν οι μηχανικοί είχαν άμεσα ειδοποιηθεί για την υπερθέρμανση, ώσπου να μπορέσουν να δράσουν αντλώντας τα απαραίτητα δεδομένα από κάποιο μακρινό data center στο cloud, αυτή η δυσλειτουργία θα είχε πιθανότατα οδηγήσει σε βλάβη και στάση της παραγωγής. Σε μια γραμμή παραγωγής όμως, κάθε λεπτό στάσης κοστίζει από μερικές δεκάδες μέχρι και μερικές χιλιάδες ευρώ, ανάλογα με το προϊόν που παράγεται από αυτήν. Επομένως, η ζημιά θα είχε ήδη γίνει: καθυστέρηση, απώλεια παραγωγής, πιθανή ζημιά στο ίδιο το προϊόν εφόσον πρόκειται για ευπαθές τρόφιμο, οικονομικό κόστος.
Αυτό το περιστατικό δεν είναι επιστημονική φαντασία. Είναι ένα μικρό παράδειγμα της νέας εποχής που έχει ήδη ανατείλει: της εποχής του agentic AI.
Τί είναι όμως το agentic AI και γιατί αναδύεται τώρα;
Την τελευταία τριετία έχουν επενδυθεί δισεκατομμύρια στην περαιτέρω ανάπτυξη Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων (LLMs) και στην επεξεργασία δεδομένων που αποθηκεύονται σε τεράστια data centers στο cloud.
Όμως πολλοί επιχειρηματικοί κλάδοι – από τη βιομηχανία έως τις μεταφορές, από την υγεία έως τα logisticsκαι τις έξυπνες πόλεις – χρησιμοποιούν «ευαίσθητες» εφαρμογές, οι οποίες χρειάζονται άμεσες αποφάσειςχωρίς καθυστέρηση (ultra low latency της τάξης των χιλιοστών του δευτερολέπτου), με υψηλότατη αξιοπιστία συνδεσιμότητας (always on με σταθερά κορυφαία ποιότητα σύνδεσης – QoS), ύψιστη ασφάλεια και ιδιωτικότητα των δεδομένων τους και δυνατότητα τοπικής επεξεργασίας τους. Αυτό δεν μπορεί να γίνει με τα κέντρα δεδομένων να βρίσκονται μακριά από την πηγή τους.
Η εποχή λοιπόν όπου τα μεγάλα data centers είναι αποκλειστικά στο επίκεντρο της ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης σιγά σιγά γίνεται παρελθόν. Το επόμενο μεγάλο κύμα -το οποίο ήδη ξεδιπλώνεται παράλληλα με την οικοδόμησή των μεγάλων data centres- είναι το agentic AI στο edge: δηλαδή ευφυή συστήματα ΤΝ, τα οποία «κατοικούν» δίπλα στους χρήστες των εφαρμογών και στα δεδομένα που παράγονται, και δεν παρέχουν απλώς πληροφορίες, αλλά έχουν την ικανότητα να «συλλογίζονται», να αποφασίζουν και να ενεργούν αυτόνομα και άμεσα.
Σε αντίθεση λοιπόν με την παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη που απαντάει σε ερωτήσεις αναλύοντας ταχύτατα τεράστιους όγκους δεδομένων, το agentic AI είναι συνεχώς ενεργό και αυτόνομο. Μπορεί να αναλύσει μια προκύπτουσα κατάσταση, να σχεδιάσει και να εκτελέσει τις απαραίτητες ενέργειες για την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων σε πραγματικό χρόνο, βασισμένο σε δεδομένα κατευθείαν από το πεδίο, ενώ ταυτόχρονα μαθαίνει συνεχώς από το αποτέλεσμα των ενεργειών του αυτών και βελτιώνεται. Το agenticAI λοιπόν, απαιτεί edge computing σε συνδυασμό με μια προηγμένη υποδομή συνδεσιμότητας εξαιρετικά υψηλής αξιοπιστίας.
Εδώ είναι που μπαίνει στο παιχνίδι το 5G Standalone (5G SA), και ας εξηγήσουμε γιατί:
Σε αντίθεση με τa μη αυτόνομa (NSA) δίκτυα 5G που εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τον πυρήνα του 4Gμε τους περιορισμούς απόδοσης που αυτό συνεπάγεται, το 5G SA είναι η μόνη τεχνολογία κινητής που μπορεί να παρέχει το πλήρες φάσμα των δυνατοτήτων που απαιτούνται για την επιτυχή υλοποίηση της ενεργητικής Τεχνητής Νοημοσύνης, του agentic AI:
- Εξαιρετικά χαμηλή καθυστέρηση (latency) δικτύου (ελάχιστα msec) γιατί οι αποφάσεις πρέπει να ληφθούν «εδώ και τώρα».
- Δικτυακή τεμαχοποίηση (network slicing) γιατί κάθε εφαρμογή -εργοστάσιο, λιμάνι, πολιτική προστασία, έξυπνη πόλη κ.λπ.- χρειάζεται το αποκλειστικά δικό της «κομμάτι» δικτύου με συγκεκριμένη εγγυημένη ποιότητα υπηρεσιών.
- Ολοκληρωμένη συντονισμένη διαχείριση λειτουργίας από άκρο σε άκρο (end–to–endorchestration) για την διασφάλιση της ανθεκτικότητας, της αποδοτικότητας και της ασφάλειας του δικτύου.
Για τους παρόχους κινητών επικοινωνιών, αυτό αποτελεί μια χρυσή ευκαιρία βελτίωσης της απόδοσης της επένδυσής τους στο 5G SA, καθώς ανοίγει ένα μεγάλο παράθυρο ευκαιρίας παροχής προηγμένων υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας σε συνδυασμό με 5G στις επιχειρήσεις κάθε είδους. Η IBM σε μια πρόσφατη συνέντευξη υπολόγισε αυτήν την ευκαιρία μόνο για τον κλάδο της μεταποίησης (manufacturing) σε 300 δις δολάρια παγκοσμίως.
Φυσικά για να μπορέσουν οι πάροχοι να αξιοποιήσουν αυτήν την ευκαιρία, χρειάζεται να αναπτύξουν μια βαθιά κατανόηση των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η βιομηχανία και να μιλήσουν τη γλώσσα της. Η βιομηχανία δεν ενδιαφέρεται τόσο να αγοράσει συνδεσιμότητα per se, αλλά στοχεύει σε απτά επιχειρησιακά αποτελέσματα, όπως πχ μείωση του χρόνου διακοπής λειτουργίας, αύξηση της Συνολικής Απόδοσης Εξοπλισμού (OEE), κ.λπ.
Επίσης, οι πάροχοι χρειάζεται να αναπτύξουν συνεργασίες, αλλά και να μετασχηματιστούν εσωτερικά για να μπορέσουν να στοχεύσουν με αξιώσεις σε αυτήν την πολλά υποσχόμενη ευκαιρία του agentic AI για τις επιχειρήσεις. Κάποιοι πάροχοι, όπως π.χ. η Vodafone με την υπηρεσία της Business Visual Inspection έχουν ήδη κάνει τα πρώτα βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση.
Το ερώτημα λοιπόν που προκύπτει είναι: θα αδράξουν οι πάροχοι την ευκαιρία του agentic AI για να τοποθετηθούν ως δημιουργοί αξίας στο κέντρο της οικονομίας της ΤΝ, ή θα παραμείνουν στο ρόλο του απλού enabler ενώ άλλοι θα επωφελούνται τα μέγιστα από την προσφερόμενη προηγμένη συνδεσιμότητα 5G, όπως συνέβη και με την οικονομία του ίντερνετ;
Γράφει η Μαρία Μπούρα, Executive Business Advisor | Leadership | Strategy | 5G & Beyond
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό InfoCom
