Σε δημόσια διαβούλευση έθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα σχέδια αναθεώρησης του νομικού πλαισίου που διέπει τις συμφωνίες μεταφοράς τεχνολογίας. Η πρωτοβουλία καλεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τα σχόλιά τους επί των προτεινόμενων αλλαγών στον αναθεωρημένο Κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία για τη μεταφορά τεχνολογίας (‘TTBER’) και στις αναθεωρημένες Κατευθυντήριες Γραμμές (‘Guidelines’). Οι συμφωνίες αυτές, μέσω των οποίων μια επιχείρηση παραχωρεί σε άλλη την άδεια χρήσης δικαιωμάτων όπως διπλώματα ευρεσιτεχνίας, δικαιώματα σχεδίων και υποδειγμάτων ή πνευματικής ιδιοκτησίας λογισμικού για την παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών, θεωρούνται κρίσιμες για τη διάχυση της καινοτομίας, καθώς λειτουργούν συχνά υπέρ του ανταγωνισμού, αν και ορισμένοι περιορισμοί τους ενδέχεται να έχουν αρνητικές επιπτώσεις.
Το υφιστάμενο ρυθμιστικό πλαίσιο, που ισχύει από το 2014, παρέχει στις επιχειρήσεις ασφάλεια δικαίου, εξαιρώντας από την απαγόρευση των αντιανταγωνιστικών πρακτικών του Άρθρου 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) όσες συμφωνίες πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η διαδικασία αναθεώρησης κρίθηκε αναγκαία μετά από αξιολόγηση που ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του 2024, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύτηκαν σε Έγγραφο Εργασίας των Υπηρεσιών της Επιτροπής. Στόχος είναι η εναρμόνιση των κανόνων με τις πρόσφατες εξελίξεις της αγοράς και τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να ενισχυθεί η σαφήνεια για τις εταιρείες που επιδιώκουν στρατηγικές συνεργασίες.
Μετά την αξιολόγηση, η Επιτροπή δρομολόγησε εκτίμηση αντικτύπου για τη συλλογή περαιτέρω στοιχείων, μεταξύ άλλων μέσω πρόσκλησης υποβολής στοιχείων και ανοικτής δημόσιας διαβούλευσης που ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2025. Στο πλαίσιο αυτό, ανέθεσε επίσης τη σύνταξη έκθεσης εμπειρογνωμόνων σχετικά με την αδειοδότηση δεδομένων, η οποία επίσης δημοσιεύθηκε σήμερα. Όλα αυτά τα βήματα αποσκοπούν στη διαμόρφωση ενός εκσυγχρονισμένου πλαισίου που θα ανταποκρίνεται στις τρέχουσες οικονομικές και τεχνολογικές συνθήκες, ενισχύοντας την καινοτομία εντός της Ενιαίας Αγοράς.
Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αποσαφήνιση των κατώτατων ορίων μεριδίου αγοράς για τις αγορές τεχνολογίας και στην παράταση της περιόδου χάριτος κατά ένα έτος, σε τρία συνολικά έτη, κατά την οποία η απαλλαγή εξακολουθεί να ισχύει ακόμη και αν μια εταιρεία υπερβεί προσωρινά τα σχετικά όρια. Παράλληλα, αναθεωρούνται οι κανόνες για τις κοινοπραξίες τεχνολογίας, όπου κάτοχοι διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας τα διαθέτουν από κοινού, επιδιώκοντας μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς τον ουσιώδη χαρακτήρα των διπλωμάτων, ειδικά όσων αφορούν την εφαρμογή τεχνολογικών προτύπων, τα λεγόμενα διπλώματα ευρεσιτεχνίας ουσιώδους σημασίας για πρότυπα (‘standard-essential patents’).
Επιπλέον, οι αναθεωρημένες Κατευθυντήριες Γραμμές εισάγουν για πρώτη φορά καθοδήγηση για τις Ομάδες Διαπραγμάτευσης Αδειών Χρήσης, όπου χρήστες τεχνολογίας διαπραγματεύονται συλλογικά τους όρους. Η Επιτροπή επιχειρεί να διακρίνει τις θεμιτές αυτές διαπραγματεύσεις από τα καρτέλ αγοραστών, θεσπίζοντας έναν «ήπιο ασφαλή λιμένα». Εξίσου σημαντική καινοτομία είναι η ρητή επέκταση της εφαρμογής των κανόνων στην αδειοδότηση δεδομένων, αναγνωρίζοντας τον κρίσιμο ρόλο τους στην ψηφιακή οικονομία, ιδίως όταν αυτά προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή από το δικαίωμα ειδικής φύσης που ορίζεται στη σχετική Οδηγία για τις βάσεις δεδομένων.
Η περίοδος της δημόσιας διαβούλευσης θα διαρκέσει έως τις 23 Οκτωβρίου 2025. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επεξεργαστεί τις παρατηρήσεις που θα υποβληθούν με σκοπό να οριστικοποιήσει το νέο νομικό πλαίσιο πριν από τη λήξη ισχύος του τρέχοντος καθεστώτος, στις 30 Απριλίου 2026. Τέλος, διευκρινίζεται ότι η παρούσα πρωτοβουλία είναι εντελώς διακριτή από την πρόσφατα αποσυρθείσα πρόταση Κανονισμού για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας ουσιώδους σημασίας για πρότυπα, καθώς εκείνη εστίαζε στην προώθηση της αδειοδότησης υπό δίκαιους, εύλογους και αμερόληπτους όρους (FRAND), ενώ η τρέχουσα αναθεώρηση αφορά αποκλειστικά την εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού.
