Τα οφέλη της κινητής συνδεσιμότητας δεν έχουν ακόμη αξιοποιηθεί πλήρως, καθώς το 43% του παγκόσμιου πληθυσμού, δηλαδή περίπου 3,45 δισεκατομμύρια άνθρωποι, εξακολουθεί να μην χρησιμοποιεί το mobile internet, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της GSMA «State of Mobile Internet Connectivity 2024». Αν και το ποσοστό των ανθρώπων που το χρησιμοποιούν μέσω της προσωπικής τους συσκευής αυξάνεται ετησίως, ο ρυθμός αύξησης των χρηστών επιβραδύνεται. Συγκεκριμένα, 160 εκατομμύρια άνθρωποι ξεκίνησαν να χρησιμοποιούν το mobile internet το περασμένο έτος, αριθμός παρόμοιος με εκείνον του 2022, αλλά σημαντικά μειωμένος σε σχέση με την περίοδο 2015-2021, όταν κάθε χρόνο προστίθενταν πάνω από 200 εκατομμύρια νέοι χρήστες.
Η νέα έκθεση, η οποία χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Εξωτερικών, Κοινοπολιτείας και Ανάπτυξης του Ηνωμένου Βασιλείου (FCDO) και τη Σουηδική Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης (Sida), μέσω του GSMA Mobile for Development Foundation, εστιάζει στα εμπόδια που εμποδίζουν περισσότερους ανθρώπους να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες mobile internet και τονίζει την ανάγκη για συνεχή συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων, παρόχων δικτύων κινητής τηλεφωνίας και διεθνών οργανισμών.
Στην έκθεση αναφέρονται βασικά στοιχεία για το συνολικό χάσμα συνδεσιμότητας, δηλαδή το συνδυασμένο χάσμα χρήσης και κάλυψης. Πάνω από 4,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή το 57% του παγκόσμιου πληθυσμού, χρησιμοποιούν σήμερα το κινητό διαδίκτυο στη συσκευή τους, ενώ περίπου 350 εκατομμύρια άτομα, ή το 4% του παγκόσμιου πληθυσμού, ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές χωρίς δίκτυα mobile internet. Παράλληλα, 3,1 δισεκατομμύρια άτομα, που αντιστοιχούν στο 39% του παγκόσμιου πληθυσμού, ζουν εντός περιοχών με κάλυψη κινητού διαδικτύου, αλλά δεν το χρησιμοποιούν. Το χάσμα χρήσης είναι εννέα φορές μεγαλύτερο από το χάσμα κάλυψης. Η λιγότερο συνδεδεμένη περιοχή παγκοσμίως είναι η Υποσαχάρια Αφρική, όπου μόνο το 27% του πληθυσμού χρησιμοποιεί υπηρεσίες κινητού διαδικτύου, με ένα χάσμα κάλυψης 13% και ένα χάσμα χρήσης 60%.
Η μεγαλύτερη πρόκληση που παραμένει είναι το χάσμα χρήσης. Η σύνδεση αυτών των ανθρώπων στο διαδίκτυο θα μπορούσε να αποφέρει έως και 3,5 τρισεκατομμύρια δολάρια στην παγκόσμια οικονομία κατά την περίοδο 2023-2030, με το 90% αυτής της επίδρασης να ωφελεί κυρίως τις χώρες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα (LMICs). Το χάσμα κάλυψης υπάρχει κυρίως σε αγροτικές, φτωχές και αραιοκατοικημένες περιοχές, οι οποίες συχνά είναι λιγότερο ανεπτυγμένες, χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα, ή μικρά νησιωτικά αναπτυσσόμενα κράτη. Υπολογίζεται ότι απαιτούνται επενδύσεις ύψους 418 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την κατασκευή της υποδομής που απαιτείται για την επίτευξη καθολικής πρόσβασης στο κινητό διαδίκτυο.
Για όσους δεν είναι συνδεδεμένοι σε χώρες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, η προσιτή τιμή των συσκευών και οι ψηφιακές δεξιότητες αποτελούν τα κύρια εμπόδια για την υιοθέτηση του mobile internet. Σε αυτές τις χώρες, οι συσκευές με δυνατότητα πρόσβασης στο διαδίκτυο κοστίζουν το 18% του μέσου μηνιαίου εισοδήματος, με το ποσοστό αυτό να φτάνει το 51% για το φτωχότερο 20% του παγκόσμιου πληθυσμού. Στην Υποσαχάρια Αφρική, όπου ζει το ένα τέταρτο του παγκόσμιου μη συνδεδεμένου πληθυσμού, αυτό το ποσοστό ανέρχεται στο 99% του μέσου μηνιαίου εισοδήματος για το φτωχότερο 20% της περιοχής. Η έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων και αλφαβητισμού αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο εμπόδιο παγκοσμίως, αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα στις ασιατικές χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα. Άλλα εμπόδια για τη χρήση του mobile internet περιλαμβάνουν την έλλειψη σχετικού και τοπικού περιεχομένου, τις ανησυχίες για την ασφάλεια και την προστασία, καθώς και την περιορισμένη πρόσβαση σε άλλες κρίσιμες υποδομές, όπως η ηλεκτρική ενέργεια.
Αν και η πλειοψηφία των χρηστών του mobile internet το χρησιμοποιούν καθημερινά, η χρήση τους περιορίζεται συνήθως σε λίγες δημοφιλείς δραστηριότητες. Κατά μέσο όρο, το 43% των χρηστών mobile internet στις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν ότι θέλουν να το χρησιμοποιούν περισσότερο. Συνεπώς, παραμένει μια πρόκληση να διευκολυνθεί η ουσιαστική συνδεσιμότητα και να προωθηθεί η πραγματική ψηφιακή ένταξη. Μεταξύ εκείνων που ήδη χρησιμοποιούν το mobile internet, τα πιο κοινά εμπόδια για την αυξημένη χρήση περιλαμβάνουν τις ανησυχίες για την ασφάλεια και την προστασία, την προσιτή τιμή, ιδιαίτερα των δεδομένων και των συσκευών, και την εμπειρία συνδεσιμότητας.
Παρά την ευρεία χρήση smartphone με δυνατότητα 4G ή 5G, ένας στους πέντε συνδρομητές mobile internet εξακολουθεί να χρησιμοποιεί smartphone με δυνατότητα 3G ή απλό τηλέφωνο με περιορισμένες δυνατότητες. Στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, καθώς και στις περιοχές της Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής (MENA), το ποσοστό αυτό φτάνει πάνω από το ένα τρίτο, ενώ στην Υποσαχάρια Αφρική ξεπερνά τα δύο τρίτα, περιορίζοντας το εύρος και το βάθος της ψηφιακής εμπειρίας των χρηστών.
Ελλάδα: Ψηλά σε κάλυψη και υποδομές, προκλήσεις στην προσιτότητα
Η Ελλάδα κατέλαβε συνολικό σκορ 81,7 στον Δείκτη Κινητής Συνδεσιμότητας του 2023, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της GSMA. Ο δείκτης αυτός αξιολογεί τη χώρα σε τέσσερις βασικούς τομείς: υποδομές, προσιτότητα, ετοιμότητα των καταναλωτών και περιεχόμενο και υπηρεσίες. Συγκεκριμένα, η Ελλάδα σημείωσε υψηλή απόδοση στον τομέα των υποδομών με σκορ 91,0, καθώς η κάλυψη δικτύου ανήλθε στο 98,5% και η απόδοση του δικτύου αξιολογήθηκε με 86,6. Η διαθεσιμότητα φάσματος ήταν 84,8.
Όσον αφορά την προσιτότητα, το σκορ της χώρας ανήλθε στο 65,2, με την προσιτότητα δεδομένων κινητής να αξιολογείται στο 76,4 και την προσιτότητα συσκευών στο 73,8. Ωστόσο, η φορολογία σημείωσε χαμηλή βαθμολογία στο 25,4, υποδεικνύοντας προκλήσεις στον τομέα αυτόν. Η ετοιμότητα των καταναλωτών είναι ένας τομέας στον οποίο η Ελλάδα υπερέχει, με συνολικό σκορ 92,5. Οι βασικές δεξιότητες των χρηστών βαθμολογήθηκαν με 99,0, ενώ η ισότητα των φύλων σημείωσε 85,2. Το ποσοστό των κατόχων κινητών συσκευών ανήλθε στο 93,5. Στον τομέα του περιεχομένου και των υπηρεσιών, η Ελλάδα σημείωσε σκορ 81,1. Η τοπική σχετικότητα των περιεχομένων αξιολογήθηκε με 77,9, ενώ η διαδικτυακή ασφάλεια διακρίθηκε με ένα πολύ υψηλό σκορ 94,0.
Επιπλέον, η Ελλάδα, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη έευνα, έχει πληθυσμό 10,32 εκατομμύρια και κατά κεφαλήν εισόδημα 38.520 δολάρια (PPP). Το 20% του πληθυσμού της χώρας ζει σε αγροτικές περιοχές, ενώ η κάλυψη κινητού ευρυζωνικού δικτύου καλύπτει το 99% του πληθυσμού. Το ποσοστό των συνδέσεων κινητής ανέρχεται στο 133% και το ποσοστό των κινητών ευρυζωνικών συνδέσεων στο 130%.
