Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) προειδοποιεί ότι τα crypto assets και οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης (AI) παρουσιάζουν μια κοινή πρόκληση: την υπερβολική κατανάλωση ενέργειας, η οποία μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις για το κλίμα. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, η εξόρυξη κρυπτονομισμάτων και η λειτουργία των AI data centers καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που εγείρει ανησυχίες για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις αυτών των τεχνολογιών.
Η εξόρυξη κρυπτονομισμάτων απαιτεί τη χρήση εξοπλισμού υψηλής ισχύος, που καταναλώνει μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας. Μια μόνο συναλλαγή Bitcoin, για παράδειγμα, καταναλώνει περίπου την ίδια ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνει ένας μέσος άνθρωπος στη Γκάνα ή το Πακιστάν σε τρία χρόνια. Παράλληλα, οι ερωτήσεις προς το ChatGPT απαιτούν δέκα φορές περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια σε σχέση με μια αναζήτηση στο Google, λόγω της ενέργειας που καταναλώνεται από τα AI data centers.
Τα στοιχεία του ΔΝΤ δείχνουν ότι η εξόρυξη κρυπτονομισμάτων και τα data centers μαζί αντιπροσώπευαν το 2% της παγκόσμιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας το 2022. Το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί στο 3,5% μέσα σε τρία χρόνια, σύμφωνα με εκτιμήσεις που βασίζονται σε προβλέψεις της International Energy Agency. Αυτή η αύξηση θα ισοδυναμούσε με την τρέχουσα κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας της Ιαπωνίας, που είναι ο πέμπτος μεγαλύτερος καταναλωτής ηλεκτρικής ενέργειας παγκοσμίως.
Οι κλιματικές επιπτώσεις αυτών των δραστηριοτήτων, ανεξάρτητα από τα κοινωνικά και οικονομικά τους οφέλη, προκαλούν ανησυχία. Ένα πρόσφατο έγγραφο εργασίας του ΔΝΤ εκτιμά ότι η εξόρυξη κρυπτονομισμάτων θα μπορούσε να παράγει το 0,7% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα έως το 2027. Επεκτείνοντας την ανάλυση στα data centers, οι εκπομπές τους θα μπορούσαν να φτάσουν τους 450 εκατομμύρια τόνους έως το 2027, δηλαδή το 1,2% του παγκόσμιου συνόλου.
Η φορολογία προτείνεται ως ένας τρόπος να κατευθυνθούν οι εταιρείες προς τη μείωση των εκπομπών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΔΝΤ, ένας άμεσος φόρος $0,047 ανά κιλοβατώρα θα μπορούσε να ωθήσει τη βιομηχανία εξόρυξης κρυπτονομισμάτων να περιορίσει τις εκπομπές της σύμφωνα με τους παγκόσμιους στόχους. Αν ληφθεί υπόψη και η επίδραση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία, το ποσοστό αυτό θα αυξανόταν στα $0,089, που μεταφράζεται σε αύξηση 85% στην μέση τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας για τους miners. Ένας τέτοιος φόρος θα μπορούσε να αυξήσει τα ετήσια κρατικά έσοδα κατά $5,2 δισεκατομμύρια παγκοσμίως και να μειώσει τις ετήσιες εκπομπές κατά 100 εκατομμύρια τόνους, που είναι περίπου οι τρέχουσες εκπομπές του Βελγίου.
Για τα data centers, ένας στοχευμένος φόρος στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας θα έπρεπε να καθοριστεί στα $0,032 ανά κιλοβατώρα ή στα $0,052, αν συμπεριληφθούν τα κόστη της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Αυτό είναι ελαφρώς χαμηλότερο από το αντίστοιχο των crypto λόγω της τάσης των data centers να βρίσκονται σε περιοχές με πιο πράσινη ηλεκτρική ενέργεια. Αυτό θα μπορούσε να αυξήσει τα έσοδα κατά έως και $18 δισεκατομμύρια ετησίως.
Η παρούσα κατάσταση είναι διαφορετική: πολλοί εξορύκτες κρυπτονομισμάτων και data centers απολαμβάνουν σημαντικές φορολογικές απαλλαγές και κίνητρα σε εισόδημα, κατανάλωση και περιουσία. Δεδομένων των περιβαλλοντικών ζημιών, της έλλειψης σημαντικής απασχόλησης και των πιέσεων στο ηλεκτρικό δίκτυο, τα καθαρά οφέλη αυτών των ειδικών φορολογικών καθεστώτων, σύμφωνα πάντα με το ΔΝΤ, είναι τουλάχιστον ασαφή.
Από την άλλη πλευρά, οι εφαρμογές AI θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εξυπνότερη και πιο αποδοτική χρήση της ενέργειας, κάτι που θα μπορούσε να βοηθήσει στην ελάφρυνση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, οι σωστές πολιτικές μπορούν να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη εφαρμογών AI με θετικές κοινωνικές επιπτώσεις, αντιμετωπίζοντας, ταυτόχρονα, τις περιβαλλοντικές ζημιές.
Για τους πολιτικούς, μια ευρεία τιμολόγηση άνθρακα, συντονισμένη μεταξύ των χωρών, αναφέρεται πως θα ήταν ο καλύτερος τρόπος για να περιοριστούν οι εκπομπές, καθώς θα ενθάρρυνε τη μείωση της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων, την καθαρότερη ενέργεια και την βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας. Για τον περιορισμό της παγκόσμιας θέρμανσης στους 2 βαθμούς, οι χώρες θα πρέπει να εισάγουν πρόσθετα μέτρα ισοδύναμα με μια τιμή άνθρακα που θα φτάνει τα $85 ανά τόνο έως το 2030.
Ελλείψει μιας παγκόσμιας τιμολόγησης άνθρακα, στοχευμένα μέτρα θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν τους εξορύκτες κρυπτονομισμάτων και τα data centers να χρησιμοποιούν πιο ενεργειακά αποδοτικό εξοπλισμό και να υιοθετήσουν λιγότερο ενεργοβόρες μεθόδους εξόρυξης. Ο συνδυασμός φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια με πιστώσεις για μηδενικές εκπομπές, διμερείς συμφωνίες αγοράς ενέργειας και πιστοποιητικά ανανεώσιμης ενέργειας σημειώνεται πως θα βοηθούσε, επίσης. Ο διασυνοριακός συντονισμός παραμένει σημαντικός, καθώς αυστηρότερα μέτρα σε μια τοποθεσία θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν τη μετεγκατάσταση σε περιοχές με χαμηλότερα πρότυπα.
Όπως υπογραμμίζει το ΔΝΤ, καθώς το παράθυρο ευκαιρίας για τον περιορισμό των αυξανόμενων θερμοκρασιών κλείνει γρήγορα, η επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η υιοθέτηση μιας κατάλληλης τιμής άνθρακα είναι επιτακτικά αναγκαία. Στο μεσοδιάστημα, στοχευμένα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της φορολογίας, μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό των αυξανόμενων εκπομπών από την εξόρυξη κρυπτονομισμάτων και τα data centers.
