Η Amazon παραβιάζει τους αντιμονοπωλιακούς κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στρεβλώνοντας τον ανταγωνισμό στις διαδικτυακές αγορές λιανικής σύμφωνα με την προκαταρκτική άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η Επιτροπή προσάπτει στην Amazon ότι στηρίζεται συστηματικά σε μη δημόσια επιχειρηματικά δεδομένα των ανεξάρτητων πωλητών, που πραγματοποιούν πωλήσεις στη διαδικτυακή της πλατφόρμα, προς όφελος του κλάδου λιανικής της, ο οποίος ανταγωνίζεται άμεσα τους τρίτους πωλητές.
Επίσης, η Επιτροπή κίνησε και δεύτερη επίσημη αντιμονοπωλιακή έρευνα σχετικά με πιθανή προτιμησιακή μεταχείριση των προσφορών λιανικής της ίδιας της Amazon και των πωλητών που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες υλικοτεχνικής υποστήριξης και παράδοσης της Amazon στη διαδικτυακή αγορά της.
Σύμφωνα με την Μαργκρέιτε Βέστεϊγιερ, Εκτελεστική Αντιπρόεδρο της Επιτροπής αρμόδια για την πολιτική ανταγωνισμού, «πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι πλατφόρμες που έχουν διττό ρόλο και διαθέτουν ισχύ στην αγορά, όπως η Amazon, δεν στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό. Τα δεδομένα σχετικά με τη δραστηριότητα τρίτων πωλητών δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται προς όφελος της Amazon όταν αυτή ενεργεί ως ανταγωνιστής των εν λόγω πωλητών. Επιπλέον, οι συνθήκες του ανταγωνισμού στην πλατφόρμα Amazon πρέπει να είναι δίκαιοι. Οι κανόνες της Amazon δεν θα πρέπει να ευνοούν τεχνητά τις προσφορές λιανικής της ιδίας ούτε να προσφέρουν πλεονέκτημα στις προσφορές των λιανοπωλητών που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες υλικοτεχνικής υποστήριξης και παράδοσης της Amazon. Τη στιγμή που το ηλεκτρονικό εμπόριο ανθεί και η Amazon έχει αναδειχθεί σε κορυφαία πλατφόρμα ηλεκτρονικού εμπορίου, είναι σημαντικό όλοι οι πωλητές να έχουν δίκαιη και χωρίς στρεβλώσεις πρόσβαση στους καταναλωτές στο διαδίκτυο.»
Η Amazon διαδραματίζει διττό ρόλο ως πλατφόρμα: α) παρέχει μια διαδικτυακή αγορά όπου ανεξάρτητοι πωλητές μπορούν να πωλούν προϊόντα απευθείας στους καταναλωτές και β) στην ίδια διαδικτυακή αγορά πουλά προϊόντα ως λιανοπωλητής, ανταγωνιζόμενη τους εν λόγω πωλητές.
Ως πάροχος υπηρεσιών διαδικτυακής αγοράς, η Amazon έχει πρόσβαση σε μη δημόσια επιχειρηματικά δεδομένα για τους τρίτους πωλητές, τα οποία περιλαμβάνουν π.χ. τον αριθμό των προϊόντων που πωλούνται, τα έσοδα που πραγματοποιούν οι πωλητές στη διαδικτυακή αγορά, τον αριθμό των επισκέψεων στις προσφορές των πωλητών, δεδομένα σχετικά με την αποστολή, τις επιδόσεις των πωλητών, τις αξιώσεις των καταναλωτών σχετικά με τα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των εγγυήσεων που έχουν ενεργοποιηθεί.
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά πορίσματα της Επιτροπής, πολύ μεγάλες ποσότητες μη δημόσιων δεδομένων για τους πωλητές διατίθενται στους υπαλλήλους του κλάδου λιανεμπορίου της Amazon και διοχετεύονται απευθείας στα αυτοματοποιημένα συστήματά του, όπου συγκεντρώνονται και χρησιμοποιούνται για τη στάθμιση των προσφορών λιανικής της Amazon και των στρατηγικών επιχειρηματικών αποφάσεών της εις βάρος των άλλων πωλητών της διαδικτυακής αγοράς. Αυτό επιτρέπει στην Amazon π.χ. να εστιάζει τις προσφορές της στα προϊόντα για τα οποία παρατηρείται η μεγαλύτερη ζήτηση για να προσαρμόζει τις προσφορές της λαμβάνοντας υπόψη μη δημόσια δεδομένα για τους πωλητές που ανταγωνίζεται.
Όπως σημειώνει η ΕΕ η Amazon αποφεύγει τους συνήθεις κινδύνους του ανταγωνισμού στο λιανεμπόριο και μοχλεύει τη δεσπόζουσα θέση της στην αγορά της παροχής υπηρεσιών διαδικτυακής αγοράς στη Γαλλία και τη Γερμανία, που είναι οι μεγαλύτερες αγορές της. Εάν αυτό επιβεβαιωθεί, συνιστά παραβίαση του άρθρου 102 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), το οποίο απαγορεύει την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης στην αγορά.
Έρευνα σχετικά με τις πρακτικές της Amazon όσον αφορά το «Buy Box» και το σήμα Prime
Επιπλέον, η Επιτροπή έχει κινήσει δεύτερη αντιμονοπωλιακή έρευνα σχετικά με επιχειρηματικές πρακτικές της Amazon που ενδέχεται να ευνοούν τεχνητά τις δικές της προσφορές λιανικής και τις προσφορές πωλητών της που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες υλικοτεχνικής υποστήριξης και παράδοσης της Amazon («fulfilment by Amazon ή FBA sellers»).
Ειδικότερα, η Επιτροπή θα διερευνήσει κατά πόσον τα κριτήρια που χρησιμοποιεί η Amazon για την επιλογή του νικητή του «Buy Box» και για την παροχή στους πωλητές της δυνατότητας να προσφέρουν προϊόντα στους χρήστες της υπηρεσίας Prime στο πλαίσιο του προγράμματος ανταμοιβής πελατών Prime της Amazon, οδηγούν σε προνομιακή μεταχείριση του κλάδου λιανικής της Amazon ή των πωλητών που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες υλικοτεχνικής υποστήριξης και παράδοσης της Amazon.
Το «Buy box», το οποίο προβάλλεται σε περίοπτη θέση στους ιστοτόπους της Amazon, επιτρέπει στους πελάτες να προσθέτουν αντικείμενα από συγκεκριμένο λιανοπωλητή απευθείας στο καλάθι αγορών τους. Για τους πωλητές της διαδικτυακής αγοράς, είναι πολύ σημαντικό η προσφορά τους να κερδίσει το «Buy Box» (δηλαδή να επιλεγεί ώστε να εμφανιστεί στο πλαίσιο αυτό), καθώς το Buy Box προβάλλει σε περίοπτη θέση την προσφορά ενός μόνο πωλητή για ένα συγκεκριμένο προϊόν στις διαδικτυακές αγορές της Amazon.
Η άλλη πτυχή της έρευνας επικεντρώνεται στη δυνατότητα των πωλητών να προσεγγίσουν αποτελεσματικά τους χρήστες της υπηρεσίας Prime. Η προσέγγιση των καταναλωτών αυτών είναι σημαντική για τους πωλητές, διότι ο αριθμός των χρηστών της υπηρεσίας Prime αυξάνεται συνεχώς.
Η υπό διερεύνηση πρακτική, εάν επιβεβαιωθεί, ενδέχεται να παραβιάζει επίσης το άρθρο 102 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), το οποίο απαγορεύει την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης στην αγορά.
