Γράφει ο Βαγγέλης Παπακωνσταντίνου
Δικηγόρος MPLegal
Για μια ακόμη φορά λόγος πολύς γίνεται για την αλλαγή πολιτικής επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από το facebook – και πάλι χρήστες διαμαρτύρονται, ο Τύπος ασχολείται, ο ιδιοκτήτης του απολογείται κ.ο.κ. Κάθε φορά απορώ με όλα αυτά – κάπου στη διαδρομή έχει χαθεί η κοινή λογική.
Τα δεδομένα είναι γνωστά: το facebook είναι παιδί του Web 2.0 και το Web 2.0 μπορεί να έφερε πολλά καινούργια πράγματα στην ανθρωπότητα αλλά ένα δεν κατάφερε μέχρι σήμερα να φέρει: τρόπο να βγάλει τα έξοδά του. Σε τελική ανάλυση έχουμε το πρωτοφανές, ανήκουστο φαινόμενο εταιρείες (χρηματιστηριακής) αποτίμησης δισεκατομμυρίων να μην χρεώνουν ούτε ένα Ευρώ, και επομένως να μην εισπράττουν απολύτως τίποτα, για τη βασική υπηρεσία / προϊόν τους! Δηλαδή, αυτές οι εταιρείες πρέπει να καλύψουν τα έξοδά τους και να δικαιολογήσουν την αποτίμησή τους, πραγματοποιώντας έσοδα ετησίως εκατοντάδων εκατομμυρίων, με τρόπο άλλο από τη χρέωση της βασικής τους υπηρεσίας στους καταναλωτές. Ανήκουστο, και όμως τόσο αληθινό που το θεωρούμε αυτονόητο και δεν το σκεφτόμαστε ως περίεργο πια.
Και εκεί ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα. Οι χρήστες έχουν φτάσει στο σημείο να θεωρούν δικαίωμά τους τη δωρεάν παροχή υπηρεσιών στο Διαδίκτυο: από μια απλή Google αναζήτηση μέχρι το στήσιμο του blog τους ή τη δημιουργία ενός προφίλ στο facebook, τίποτα απολύτως δεν χρεώνεται. Το ίδιο ισχύει και για το twitter. Όλα δωρεάν. Όμως, πίσω από κάθε μια από τις παραπάνω υπηρεσίες βρίσκονται εταιρείες αποτίμησης (δις)εκατομμυρίων. Πως είναι δυνατόν να συντηρηθεί όλο αυτό το οικοδόμημα; Αρκούν τα bannerάκια και η τέτοιου είδους on-line διαφήμιση για να πληρώσει τον λογαριασμό;
Η απάντηση είναι, προφανώς όχι. Η διαφήμιση, ακόμα και σε καλές εποχές, μπορεί να φτάσει μέχρι ένα σημείο. Δεν μπορεί να πληρώσει για τα πάντα (αλλιώς, σκεφτείτε το, θα έπρεπε αυτές οι εταιρείες μαζί να είναι μεγαλύτερης αξίας από το σύνολο της Google, το facebook κ.ο.κ.). Επομένως, πρέπει να βρεθούν και επιπλέον τρόποι για να διατηρηθεί όρθιο το οικοδόμημα.
Η αποτελεσματικότερη χρήση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των χρηστών είναι ο αυτονόητος τρόπος. Η στόχευση στη διαφήμιση την κάνει πιο ελκυστική στους διαφημιστές, επομένως αυξάνει τα έσοδα. Η δημιουργία προφίλ χρηστών δημιουργεί για τις εταιρείες αυτές δυνητικά νέες πηγές εσόδων (από όποιους, από υπηρεσίες ασφαλείας μέχρι διαφημιστές, ενδιαφέρονται να πληρώσουν γι αυτά). Το Περιεχόμενο που δημοσιεύεται στο Διαδίκτυο (φωτογραφίες, προφίλ κ.ο.κ.) είναι δωρεάν υλικό προς περαιτέρω εκμετάλλευση. Απλά πράγματα, που όλοι αποφεύγουν να πουν με το όνομά τους.
Οι χρήστες επομένως εθελοτυφλούν. Θέλουν και εξαιρετικές υπηρεσίες και να μην πληρώνουν τίποτα γι αυτές και την προστασία του νόμου. Έχουν σταματήσει πια να σκέφτονται. Μόλις το facebook αλλάξει τα privacy settings διαμαρτύρονται – μα, τελικά, αν θεωρείς τις φωτογραφίες σου ιδιωτικές, μην τις δημοσιεύεις καθόλου στο Διαδίκτυο. Και, αν τέλοσπάντων για τους δικούς σου λόγους αποφάσισες να τις δημοσιεύσεις, πλήρωσε κάτι, έστω και λίγα Ευρώ, για την υπηρεσία δημοσίευσης, ώστε να μην βάζεις σκέψεις στο μυαλό του επιχειρηματία. Κάπως πρέπει να ζήσει κι αυτός.
