H μελέτη της Accenture με τίτλο ‘Sovereign AI: Own your AI future’ διαπίστωσε ότι οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στη διατήρηση του ελέγχου των δεδομένων και των υποδομών τους, γεγονός που αναμένεται να επιταχύνει τη ζήτηση για Sovereign AI.
Ως Sovereign AI ορίζεται η ικανότητα μιας χώρας να αναπτύσσει και να αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιώντας τοπικές υποδομές, δεδομένα, μοντέλα και ανθρώπινο δυναμικό, με στόχο την προστασία των δεδομένων από ξένη πρόσβαση, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και τη μείωση της εξάρτησης από παρόχους τεχνολογίας του εξωτερικού.
Στην Ευρώπη, το 62% των οργανισμών αναζητά σχετικές λύσεις ως απάντηση στην τρέχουσα γεωπολιτική αβεβαιότητα, μια ανησυχία που είναι εντονότερη στους οργανισμούς της Δανίας (80%), της Ιρλανδίας (72%) και της Γερμανίας (72%). Οι τομείς με αυστηρές κανονιστικές απαιτήσεις και ευαίσθητα δεδομένα είναι πιθανότερο να ηγηθούν της υιοθέτησης λύσεων Sovereign AI, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζών (76%), των δημόσιων υπηρεσιών (69%) και των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας (70%).
Η τάση αυτή αναμένεται να ενισχυθεί τα επόμενα δύο χρόνια, καθώς το 60% των ευρωπαϊκών οργανισμών σχεδιάζει να αυξήσει τις επενδύσεις σε τεχνολογίες Sovereign AI, ειδικά στη Γερμανία (73%), την Ιταλία (71%) και την Ελβετία (64%).
Ο Mauro Macchi, CEO της Accenture για την περιοχή EMEA, σχολίασε: «Η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα παράδοξο όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη. Οι ηγέτες της κατανοούν την ανάγκη επιτάχυνσης της υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης για την τόνωση της καινοτομίας και την ανάπτυξη. Ωστόσο, ταυτόχρονα, επειδή οι περισσότερες σχετικές τεχνολογίες προέρχονται από οργανισμούς εκτός Ευρώπης, αυτό θα μπορούσε να εκληφθεί και ως κίνδυνος. Μια προσέγγιση Sovereign AI μπορεί να βοηθήσει στην επίλυση αυτής της πρόκλησης, επιτρέποντας στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς να προστατεύουν κρίσιμες λειτουργίες χωρίς να εμποδίζουν την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα. Μέσα από μια καινοτόμο και ακμάζουσα οικονομία θα μπορέσουμε να επενδύσουμε στην ενίσχυση του τεχνολογικού μας οικοσυστήματος, επιτρέποντας στους εγχώριους “πρωταθλητές” να αναπτυχθούν και να ανταγωνιστούν στην παγκόσμια σκηνή».
Ισορροπία μεταξύ ελέγχου δεδομένων και πρόσβασης στην παγκόσμια καινοτομία
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι, κατά μέσο όρο, μόλις το ένα τρίτο (36%) των πρωτοβουλιών τεχνητής νοημοσύνης και των δεδομένων των ευρωπαϊκών οργανισμών απαιτούν Sovereign AI λόγω κανονιστικών απαιτήσεων ή ευαισθησίας των δεδομένων. Οι κεφαλαιαγορές και οι δημόσιες υπηρεσίες είναι τομείς όπου τέτοια μέτρα εφαρμόζονται σε μεγαλύτερο ποσοστό δεδομένων.
Οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί αναζητούν μια ισορροπία μεταξύ του ελέγχου των δεδομένων και της πρόσβασης στην παγκόσμια καινοτομία, με το 65% να αναγνωρίζει ότι δεν μπορεί να παραμείνει ανταγωνιστικό χωρίς να αξιοποιεί παρόχους τεχνολογίας εκτός Ευρώπης. Το 57% εξετάζει το ενδεχόμενο χρήσης λύσεων Sovereign AI τόσο από Ευρωπαίους όσο και από μη Ευρωπαίους παρόχους.
Ο Mauro Capo, Digital Sovereignty Lead της Accenture για την περιοχή EMEA, δήλωσε: «Μια προσέγγιση Sovereign AI δε σημαίνει τη συγκέντρωση των πάντων σε ένα μέρος. Ο στόχος είναι να γίνονται τεχνολογικές επιλογές ανάλογα με τον βαθμό ελέγχου που επιθυμούν να ασκούν οι οργανισμοί στα δεδομένα, τις υποδομές και τα μοντέλα ΤΝ, επωφελούμενοι παράλληλα από την κλίμακα, το εύρος των υπηρεσιών και το ρυθμό καινοτομίας που προσφέρουν ορισμένοι πάροχοι εκτός Ευρώπης. Οι επιλογές αυτές καθορίζονται από την εκάστοτε περίπτωση και τις εθνικές προτεραιότητες. Ενδεικτικά, σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται μόνο η «τοπική διαμονή» των δεδομένων, ενώ σε άλλες, όπως για παράδειγμα στην άμυνα, απαιτείται πλήρης έλεγχος σε όλα τα επιμέρους συστατικά της τεχνητής νοημοσύνης – δεδομένα, υποδομές, μοντέλα, προηγμένη κρυπτογράφηση ή ακόμη και συστήματα πλήρως απομονωμένα από το δίκτυο (air–gapped) όταν είναι απαραίτητο».
Επαναπροσδιορισμός της κυριαρχίας: από τη διαχείριση κινδύνου στο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα
Μόνο το 19% των οργανισμών θεωρεί την Sovereign AI ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, ενώ το 48% αναφέρει τις απαιτήσεις συμμόρφωσης ως το πρωταρχικό κίνητρο για την υιοθέτηση αντίστοιχων λύσεων. Η Sovereign AI εξακολουθεί να εκλαμβάνεται ως τεχνικό ζήτημα εντός των επιχειρήσεων, καθώς μόνο το 16% των ευρωπαϊκών εταιρειών έχει αναγάγει την κυριαρχία της τεχνητής νοημοσύνης σε ζήτημα επιπέδου CEO ή διοικητικού συμβουλίου.
Ωστόσο, υπάρχει μια αυξανόμενη αναγνώριση της στρατηγικής της σημασίας, με το 73% των οργανισμών να ζητά από τις κυβερνήσεις και τους θεσμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στην ενίσχυση της ψηφιακής κυριαρχίας της Ευρώπης, μέσω κανονισμών, επιδοτήσεων ή δημόσιων επενδύσεων. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις θεωρούνται καθοριστικός παράγοντας σε αυτή την επιδίωξη, με το 70% των οργανισμών να θεωρεί σημαντική τη βοήθεια προς αυτές για πρόσβαση σε κυρίαρχες λύσεις.
Η Accenture προτείνει τέσσερις δράσεις για τη μεγιστοποίηση των ευκαιριών που απορρέουν από την Sovereign AΙ:
- Προτεραιότητα υπό την άμεση ηγεσία του CEO: Η Sovereign AI πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα υπό την ηγεσία του CEO, ευθυγραμμίζοντας τη στρατηγική τεχνητής νοημοσύνης με τον επιχειρηματικό κίνδυνο, την ανάπτυξη και τις γεωπολιτικές καταστάσεις.
- Επαναπροσδιορισμός της Κυριαρχίας: Οι οργανισμοί οφείλουν να αντιμετωπίσουν την κυριαρχία της τεχνητής νοημοσύνης ως στρατηγικό μοχλό δημιουργίας αξίας και ενίσχυσης του ανταγωνιστικού τους πλεονεκτήματος και όχι ως μηχανισμού απλής διαχείρισης ή περιορισμού των κινδύνων
- Επέκταση του Οικοσυστήματος: Οι εταιρείες πρέπει να χτίσουν υβριδικά οικοσυστήματα που συνδυάζουν την τοπική εμπιστοσύνη με την παγκόσμια καινοτομία, προσαρμόζοντας τα μέτρα αυτονομίας εκεί που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία.
- Επανακαθορισμός της Αρχιτεκτονικής: Οι επιχειρήσεις οφείλουν να σχεδιάσουν την αρχιτεκτονική της τεχνητής νοημοσύνης σε multi-cloud περιβάλλοντα, διασφαλίζοντας ότι η αρχή της κυριαρχίας ενσωματώνεται σε κάθε επίπεδο, από τα δεδομένα και τις υποδομές έως τα μοντέλα και τις εφαρμογές, με στόχο τη μέγιστη ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα.
