Ο Εθνικός Χάρτης Δεδομένων ESG, στον οποίο αποτυπώνεται για πρώτη φορά η κατάσταση των ελληνικών επιχειρήσεων με βάση τα δεδομένα ESG, παρουσιάστηκε σε εκδήλωση που διοργάνωσε στην 89η ΔΕΘ, το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ), φορέας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που συνιστά πρότυπο καλής πρακτικής σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο (ΕΕ, ΟΟΣΑ).
Στόχος αυτής της εμβληματικής πρωτοβουλίας είναι η δημιουργία μιας αξιόπιστης, διαφανούς και λειτουργικής ψηφιακής υποδομής για τη συστηματική συγκέντρωση, τυποποίηση και ανάλυση δεδομένων Περιβάλλοντος, Κοινωνίας και Διακυβέρνησης (ESG – Environmental, Social, and Governance), η οποία συμβάλλει στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας και βιωσιμότητας των ελληνικών επιχειρήσεων.
Ο Εθνικός Ψηφιακός Χάρτης Δεδομένων ESG, συγκεντρώνει, αναλύει και οπτικοποιεί δεδομένα από 14.293 επιχειρήσεις από τις 13 περιφέρειες της χώρας, καλύπτοντας 11 κλάδους οικονομικής δραστηριότητας και οδηγώντας στην εξαγωγή 38 δεικτών.
Η πλατφόρμα, στη σημερινή της μορφή, συγκεντρώνει δεδομένα από διαφορετικές πηγές (ενδεικτικά, Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας) και στη συνέχεια, με κατάλληλη επεξεργασία και χρήση προηγμένων μεθοδολογιών, εξάγονται δείκτες ESG. Στο επόμενο διάστημα αναμένεται να ενσωματωθούν δεδομένα και από άλλους θεσμικούς φορείς του οικοσυστήματος διακυβέρνησης δεδομένων.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, κ. Δημήτρης Παπαστεργίου, στον χαιρετισμό του ανέφερε: «Η τεκμηρίωση της πληροφορίας είναι ιδιαίτερα σημαντική σε μια εποχή όπου τα συστήματα πλέον διαλειτουργούν. Δεν αναζητούμε πια απλώς δεδομένα, αλλά πώς θα τα τεκμηριώσουμε σωστά, ώστε να μπορεί να γίνεται η επανάχρηση της πληροφορίας από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Η εξαιρετική δουλειά του ΕΚΤ τοποθετεί πολύ ψηλά τις προσδοκίες. Στο πλαίσιο της στρατηγικής μας για την ΤΝ, το ΕΚΤ μπορεί και πρέπει να αναλάβει πιο ουσιαστικό ρόλο στο πώς τεκμηριώνουμε την πληροφορία. Συχνά θεωρούμε ότι η ΤΝ γνωρίζει τα πάντα και δίνει τις σωστές απαντήσεις. Όμως η ΤΝ μας απαντά με βάση τα δεδομένα με τα οποία την τροφοδοτούμε. Ξεκινά λοιπόν ένας μεγάλος αγώνας για όλους μας: από την ειδησεογραφία και την αναζήτηση της αλήθειας και πώς την πιστοποιούμε, έως το πώς ταξινομούμε και διαφυλάσσουμε τη γνώση για τις επόμενες γενιές».
Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, κ. Χρήστος Δερμεντζόπουλος, τόνισε: «Το ΕΚΤ αποδεικνύει ότι αποτελεί στρατηγικό πυλώνα γνώσης και καινοτομίας. Με τον Εθνικό Χάρτη Δεδομένων ESG, που εγκαινιάζουμε σήμερα, οι επιχειρήσεις αποκτούν ένα σημαντικό εργαλείο: μπορούν να αναλύουν και να συγκρίνουν τις επιδόσεις τους, να υιοθετούν βέλτιστες πρακτικές και να ευθυγραμμίζονται με τα ευρωπαϊκά δεδομένα και τις σύγχρονες τάσεις. Η πρωτοβουλία αυτή εξυπηρετεί τόσο τις επιχειρήσεις όσο και την Πολιτεία, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Αντανακλά το όραμα του Υπουργείου και της κυβέρνησης για λιγότερη γραφειοκρατία και μεγαλύτερη αξία σε πολίτες και επιχειρήσεις. Θερμά συγχαρητήρια στο ΕΚΤ και σε όσους συνέβαλαν σε αυτή την προσπάθεια, που ενισχύει τη θέση της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό και διεθνές γίγνεσθαι».
Ο Πρόεδρος Δ.Σ. του ΕΚΤ, ομότιμος καθηγητής Λάζαρος Βρυζίδης, στον χαιρετισμό του ανέφερε: «Είναι η δεύτερη χρονιά που συμμετέχουμε στη ΔΕΘ, με ένα θέμα που αφορά τις επιχειρήσεις. Πιστεύω ότι πλέον οι επιχειρήσεις κατανοούν πως δεν μπορούν να λειτουργούν με παραδοσιακό τρόπο. Οι μεταρρυθμίσεις απαιτούν τη χρήση εργαλείων με επιστημονική βάση – και αυτό ακριβώς προσφέρει το ΕΚΤ. Αναπτύσσει δράσεις και πρωτοβουλίες που ωφελούν την ελληνική επιχειρηματικότητα, ιδίως στη συγκέντρωση, αξιοποίηση και διάχυση της γνώσης για όλη τη χώρα».
Στην ανοικτή συζήτηση που ακολούθησε, στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Εθνικός Χάρτης Δεδομένων ESG – Ψηφιακά εργαλεία για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και βιωσιμότητας των ελληνικών επιχειρήσεων» στο περίπτερο 12 του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, συμμετείχαν, ο Δρ Κυριάκος Τολιάς, Διευθυντής ΕΚΤ, η Ισμήνη Παπακυρίλλου, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ), η Βασιλική Λαζαράκου, Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Ο καθηγητής Γεώργιος Παγουλάτος, Πρέσβης της Ελλάδας στον ΟΟΣΑ, συμμετείχε με βιντεοσκοπημένη ομιλία. Συντονιστής της συζήτησης ήταν ο Δημήτρης Βενιέρης, Διευθυντής STATUS FM 107,7.
Παρουσιάζοντας τον Εθνικό Ψηφιακό Χάρτη Δεδομένων ESG, ο Δρ Κυριάκος Τολιάς, Διευθυντής ΕΚΤ, δήλωσε: «Η νέα πρωτοβουλία του ΕΚΤ για την συγκέντρωση, τυποποίηση και διάχυση εθνικών δεδομένων ESG ενισχύει τη διαφάνεια, την υπευθυνότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη των ελληνικών επιχειρήσεων. Αξιοποιώντας την τεχνογνωσία του ΕΚΤ στα δεδομένα, δημιουργήσαμε ένα ψηφιακό εργαλείο που στοχεύει να αποτυπώσει την πραγματική εικόνα των ελληνικών επιχειρήσεων κάθε μεγέθους και κλάδου, με όρους βιωσιμότητας και ανθεκτικότητας. Ένα εργαλείο που ευελπιστούμε να λειτουργήσει ως διεθνές πρότυπο σε επίπεδο ΕΕ και χωρών ΟΟΣΑ». Σημείωσε δε χαρακτηριστικά: «Η επόμενη μέρα έχει να κάνει με την κλιμάκωση αυτού του εγχειρήματος και τη διεύρυνση του πλήθους των επιχειρήσεων, καθώς και την εισαγωγή υπηρεσιών ΤΝ. Πρέπει να πείσουμε τις επιχειρήσεις ότι τα κριτήρια ESG δεν είναι μια υποχρέωση, αλλά ένα στρατηγικό πλάνο που εξασφαλίζει βιωσιμότητα και ανθεκτικότητα, μέσα από τη σύγκριση με άλλες επιχειρήσεις του κλάδου και την ανάδειξη των πλεονεκτημάτων τους».
Η Ισμήνη Παπακυρίλλου, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ), αναφέρθηκε στα ψηφιακά εργαλεία της ΕΑΤ, εστιάζοντας στο ESG Tracker που διευκολύνει τις επιχειρήσεις στην υιοθέτηση ESG κριτηρίων. «Η ΕΑΤ δημιουργεί ένα σύγχρονο οικοσύστημα στήριξης για τις ΜμΕ, με καινοτόμα εργαλεία που βοηθούν τις επιχειρήσεις να ενισχύσουν τη βιωσιμότητά τους και να γίνουν πιο ανταγωνιστικές. Το ESG Tracker είναι μια δωρεάν και εύχρηστη πλατφόρμα αυτοαξιολόγησης βιωσιμότητας, που ήδη έχει χρησιμοποιηθεί από περισσότερες από 13.000 επιχειρήσεις. Το εργαλείο αυτό, εκτός από μέσο εκπαίδευσης και απλούστευσης των διαδικασιών για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, λειτουργεί και ως προαπαιτούμενο για την πρόσβαση σε συγκεκριμένα χρηματοδοτικά εργαλεία» σημείωσε χαρακτηριστικά. Η Ι. Παπακυρίλλου υπογράμμισε ότι τα κριτήρια ESG θα αποτελούν ολοένα και πιο κρίσιμο παράγοντα στην πιστοληπτική διαδικασίας, καθιστώντας αναγκαίο οι ΜμΕ να γνωρίζουν τη θέση τους σε ζητήματα ESG.
Η Βασιλική Λαζαράκου, Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, αναφέρθηκε στη σημασία των δεδομένων και δεικτών ESG για την οικονομία, την ανταγωνιστικότητα και τη βιώσιμη επιχειρηματικότητα, καθώς και στη σημασία εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης για την αυτοματοποιημένη συγκέντρωση στοιχείων, που εφαρμόζονται ήδη στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. «Η σωστή και τεκμηριωμένη γνωστοποίηση στοιχείων ESG από τις εισηγμένες εταιρείες αποτελεί προϋπόθεση για τη διαφάνεια, την αξιοπιστία και την αποτελεσματική εποπτεία. Είναι κρίσιμο οι εταιρείες να παρέχουν συγκρίσιμα και μετρήσιμα στοιχεία για τις δράσεις τους στο περιβάλλον, την κοινωνία και την εταιρική διακυβέρνηση. Προς αυτή την κατεύθυνση συμβάλλει ο Ψηφιακός Χάρτης Δεδομένων ESG, ο οποίος αναδεικνύεται σε πολύτιμο εργαλείο για τη συγκέντρωση και ανάλυση αυτών των δεδομένων» σημείωσε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, επισήμανε ότι, «Η ESG νομοθεσία, παρότι πολύπλοκη και συνεχώς εξελισσόμενη, αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την ανάπτυξη περιβαλλοντικά και κοινωνικά υπεύθυνων εταιρειών». Τόνισε επίσης την ανάγκη εκπαίδευσης των εταιρειών και των εποπτικών αρχών, καθώς και τη συνεργασία όλων των φορέων.
Ο καθηγητής Γεώργιος Παγουλάτος, Πρέσβης της Ελλάδος στον ΟΟΣΑ, συνέβαλε στη συζήτηση με βιντεοσκοπημένη ομιλία, στην οποία επισήμανε ότι σε διεθνές επίπεδο τα κριτήρια ESG έχουν πλέον αναδειχθεί σε στρατηγικό άξονα χάραξης πολιτικής και επιχειρηματικής ανάπτυξης, ενώ ο ΟΟΣΑ υλοποιεί μια σειρά από πρωτοβουλίες και δράσεις. Αναφερόμενος στον Ψηφιακό Χάρτη Δεδομένων ESG, που αναπτύσσει το ΕΚΤ, υπογράμμισε ότι αποτελεί ένα πρωτοποριακό ψηφιακό εργαλείο που ενισχύει τη διαφάνεια και τη συγκρισιμότητα δεδομένων μεταξύ επιχειρήσεων και κλάδων, ενώ ενισχύει τη λογοδοσία και τη στρατηγική αξιοποίηση δεικτών ESG. Σημείωσε δε χαρακτηριστικά: «Αν αξιοποιηθεί συστηματικά από την πολιτεία, ο Χάρτης μπορεί όχι μόνο να βοηθήσει τις επιχειρήσεις, αλλά και να συμβάλει στην παροχή αξιόπιστων δεδομένων για στοχευμένες πολιτικές βιώσιμης ανάπτυξης και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη μεταξύ κράτους, επιχειρήσεων και κοινωνίας, στο πλαίσιο μιας ανθεκτικής και δίκαιης οικονομίας».
Τα οφέλη του Ψηφιακού Χάρτη Δεδομένων ESG
Με ευρεία κάλυψη εταιρειών, κλάδων και γεωγραφικών περιοχών και αντιστοίχιση με διεθνή πλαίσια, o Ψηφιακός Χάρτης Δεδομένων ESG συνιστά ένα εθνικό σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση της βιωσιμότητας και της υπεύθυνης επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα, με σημαντικά οφέλη:
- Λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στην ελληνική επιχειρηματική πραγματικότητα και τα διεθνή πρότυπα βιωσιμότητας.
- Δίνει τη δυνατότητα σε επιχειρήσεις, θεσμούς και επενδυτές να έχουν μια συστηματική, συγκρίσιμη και διαφανή εικόνα.
- Συμβάλλει στην προετοιμασία της αγοράς για τις αυστηρότερες απαιτήσεις των ευρωπαϊκών οδηγιών (CSRD) και της πράσινης μετάβασης.
- Επιτρέπει τον σχεδιασμό τεκμηριωμένων πολιτικών για επενδυτές, πολιτεία, πανεπιστήμια και κοινωνικούς φορείς, βασισμένων σε πραγματικά δεδομένα.
Η πλατφόρμα έχει αναπτυχθεί με τρόπο ώστε να επιτρέπεται στις συνεργαζόμενες επιχειρήσεις του ΕΚΤ να συγκρίνουν άμεσα τις επιδόσεις τους με άλλες επιχειρήσεις αντίστοιχου μεγέθους, κλάδου και γεωγραφικής έδρας, βάσει κριτηρίων ESG.
Σε επόμενο στάδιο, με την αξιοποίηση εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης, θα παρέχονται και συμβουλευτικές υπηρεσίες, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να εντοπίζουν βέλτιστες πρακτικές και να βελτιώνουν τη θέση τους σε θέματα ESG, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητά τους. Παράλληλα, θα υποστηρίζει οργανισμούς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στην ευθυγράμμιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα βιωσιμότητας, προσφέροντας εργαλεία για συγκριτική αξιολόγηση, πρόβλεψη κινδύνου και στρατηγικό σχεδιασμό.
