Το Horizon 2020, το εμβληματικό πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης που «έτρεξε» από το 2014 έως το 2020 με προϋπολογισμό σχεδόν 80 δισεκατομμυρίων ευρώ, συνέβαλε σημαντικά στη διαμόρφωση μιας κοινωνίας (και οικονομίας) που βασίζεται στη γνώση και την καινοτομία, όπως αναφέρει η Κομισιόν σε σχετική ανακοίνωση.
Ο αντίκτυπος του προγράμματος επεκτάθηκε πέρα από αυτό που θα μπορούσαν να επιτύχουν μεμονωμένες εθνικές ή περιφερειακές προσπάθειες. Συγκεκριμένα, διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην ταχεία απόκριση σε παγκόσμιες κρίσεις υγείας όπως ο COVID-19, ο Έμπολα και ο Ζίκα και συνέβαλε καθοριστικά στην επιστήμη του κλίματος. Η αξιολόγηση του Horizon 2020 υποδηλώνει ότι κάθε ευρώ που δαπανάται για το πρόγραμμα θα αποφέρει πενταπλάσια απόδοση σε οφέλη στους πολίτες της ΕΕ έως το 2040.
Σε επτά χρόνια, το Horizon 2020 χρηματοδότησε περισσότερα από 35.000 έργα και προσέλκυσε πάνω από ένα εκατομμύριο αιτήσεις, από 177 χώρες. Σημαντικό μέρος του προϋπολογισμού, το 64,4%, αφιερώθηκε στη βιώσιμη ανάπτυξη, καθιστώντας το βασικό παράγοντα στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Το πρόγραμμα υποστήριξε την πρόοδο σε διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών με υδρογόνο, των εμβολίων mRNA και των εξελίξεων στη μικροηλεκτρονική, με αποτέλεσμα σχεδόν 4.000 διπλώματα ευρεσιτεχνίας και εμπορικά σήματα.
Το Horizon 2020 είχε επίσης αξιοσημείωτο οικονομικό αντίκτυπο, με 20% αύξηση της απασχόλησης και 30% αύξηση του κύκλου εργασιών και των συνολικών περιουσιακών στοιχείων για τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις, σε σύγκριση με εκείνες που είχαν υψηλής ποιότητας αλλά ανεπιτυχείς αιτήσεις. Προβλέπεται να συνεισφέρει μια μέση ετήσια αύξηση 15,9 δισεκατομμυρίων ευρώ στο ΑΕΠ της ΕΕ, συνολικού ύψους 429 δισεκατομμυρίων ευρώ από το 2014 έως το 2040. Οι επιστήμονες του προγράμματος συνεισέφεραν σε περισσότερες από 276.000 δημοσιεύσεις και στήριξαν 33 νικητές του βραβείου Νόμπελ. Επιπλέον, ενίσχυσε τις δεξιότητες και τις γνώσεις των ερευνητών, υποστηρίζοντας την κινητικότητα σχεδόν 50.000 ερευνητών και διευκολύνοντας την πρόσβαση σε μεγάλης κλίμακας ερευνητικές υποδομές για περισσότερους από 24.000 ερευνητές και οργανισμούς.
Ωστόσο, η αξιολόγηση εντόπισε και τομείς που επιδέχονται βελτίωσης, όπως η διεύρυνση της συμμετοχής, η μείωση του διοικητικού φόρτου, η ενίσχυση της διάδοσης και εξάπλωσης των αποτελεσμάτων, η υποστήριξη της συμμετοχής των γυναικών και η βελτίωση των συνεργειών με άλλες πρωτοβουλίες, σε διάφορα επίπεδα. Αυτές οι γνώσεις είναι ζωτικής σημασίας για τη διαμόρφωση της συνεχούς εφαρμογής του Horizon Europe και των μελλοντικών πολιτικών έρευνας και καινοτομίας, διασφαλίζοντας ότι τα διδάγματα που αντλήθηκαν ενσωματώνονται στα τρέχοντα και μελλοντικά προγράμματα.
